Curiosa: wat verzamelaars werkelijk zoeken

Het rariteitenkabinet ontstond in de zestiende eeuw, vóór de musea: men bracht er zonder hiërarchie naturalia (fossielen, schelpen, mineralen), artificialia (bewerkte objecten) en scientifica (instrumenten) samen. De hedendaagse smaak voor curiosa stamt er rechtstreeks van af.

Wat een curiosum waardevol maakt is bijna nooit het materiaal. Het zijn herkomst, eigenheid en presentatie: een oude sokkel, een handgeschreven etiket, een inventarisnummer van een collectie zijn soms meer waard dan het object zelf.

Drie families dragen vandaag de markt. Geprepareerde fossielen en mineralen, waaronder fossielkunst verwerkt tot bladen en gebruiksvoorwerpen; negentiende-eeuwse wetenschappelijke en medische instrumenten; en Europese etnografica — vormen, gereedschap, votiefstukken.

Een noodzakelijke waarschuwing: de regelgeving. Opgezette dieren van beschermde soorten, ivoor en bepaalde koralen zijn in Europa streng gereglementeerd. Een serieuze antiquair overhandigt de CITES-documenten wanneer die bestaan, of koopt het stuk niet.

Voor de presentatie geldt: groeperen. Drie fossielen op een kale plank lezen als een collectie; dezelfde drie verspreid door het huis vallen niet op. Een oude vitrinekast, hoe bescheiden ook, maakt van een reeks objecten meteen een kabinet.

Het is een ideaal domein om te beginnen: de instapprijzen blijven laag, de stukken zijn klein, en elk komt met een verhaal dat je kunt vertellen.